عبد الحسين شهيدى صالحى
42
تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )
فرمودند : « يا ابا مريم هذه و اللّه نزلت فى على بن ابى طالب ( ع ) خاصة » . منابع : تفسير فرات ، كوفى ، 104 به بعد ؛ جامع الرواة ، 1 / 461 - 462 ؛ رجال ، ابن داود ، 226 ؛ رجال ، شيخ طوسى ، 99 / 237 ؛ رجال ، نجاشى ، 64 ؛ رجال ، علامهء حلى ، 117 ؛ الفهرست ، 219 - 220 ؛ لسان الميزان ، 4 / 42 - 43 ؛ معجم رجال الحديث ، 10 / 55 - 56 ؛ تهذيب الاحكام ، 9 / 370 به بعد . تفسير فضيل رسانى ، فضيل ( م ح 150 ق ) فرزند زبير بن عمر بن درهم رسانى اسدى كوفى ، از اصحاب امامين حضرت باقر ( ع ) و حضرت صادق ( ع ) و مفسرين و محدثين شيعه در قرن دوم هجرى . تفسير مورد بحث به زبان عربى به شيوهء روائى كه قسمتى از اين تفسير طى كتب تفسير و كتب حديث نقل گرديده است . از جملهء مفسران شيعه كه تفسير او را نقل نمودهاند فرات كوفى در تفسير خود بيش از پنج عنوان از تفسير آيات خويش را اسناد به اين مفسر نموده است كه تمامى آنها در فضائل حضرت امير المؤمنين على ( ع ) و خاندان عصمت و نبوت است و چهار عنوان آن را مفسر از زيد شهيد روايت نموده است از جمله در تفسير آيهء 36 سورهء نور « فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ يُسَبِّحُ لَهُ فِيها بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ » مىنويسد كه فضيل بن زبير از زيد بن على ( ع ) دربارهء اين آيه پرسيد ، گفت رسول الله ( ص ) فرموده است مراد از « بيوت » بيوت انبياء است . ابو بكر مىپرسد آيا بيت على ( ع ) هم از آنهاست ؛ حضرت ( ص ) پاسخ مىدهند آرى از برترين آنهاست . منابع : تفسير فرات كوفى ، 177 به بعد ؛ جامع الرواة ، 2 / 9 ؛ رجال ، كشى ، 287 ؛ رجال ، شيخ طوسى ، 132 ؛ الفهرست ، ابن نديم ، 227 ؛ معجم رجال الحديث ، 13 / 326 - 327 ؛ الكافى ، 6 / 326 به بعد ؛ كامل الزيارات ، 72 ؛ مجلهء تراثنا ( شمارهء 2 سال اول ) . تفسير منخل ، اثر منخل ( م ح 150 ق ) فرزند جميل اسدى كوفى از مفسران شيعه و اصحاب حضرت امام جعفر الصادق ( ع ) و از دانشمندان اماميه در قرن